Na co zwrócić uwagę przy wyborze suplementów na endometriozę

Suplementacja to wartościowe wsparcie w endometriozie, ponieważ uzupełnia dietę w składniki o działaniu przeciwzapalnym, antyoksydacyjnym i propłodnościowym, które trudno dostarczyć w odpowiednich ilościach z samym jedzeniem. Jednak suplement suplementowi nierówny. Niestety w Polsce brakuje oficjalnych regulacji prawnych dotyczących produkcji, sprzedaży, kontroli, bezpieczeństwa i skuteczności suplementów, co stwarza pole do wielu nadużyć. Nie oznacza to, że trzeba całkowicie z nich rezygnować, ale należy bardzo świadomie i rozsądnie wybierać preparaty dla siebie. W tym artykule wyjaśnię Ci dokładnie, na co zwracać uwagę i jak wybrać suplement, aby był dla Ciebie bezpieczny i skuteczny. 

Suplementy diety a prawo

Suplementy cieszą się ogromną popularnością, która od kilku lat nieprzerwanie rośnie. Z każdej strony jesteśmy bombardowani reklamami, pokazującymi jak czyjeś życie i zdrowie zmieniło się dzięki jednej tabletce. Niestety rola suplementacji w kontekście naszego zdrowia jest bardzo często przeceniana, a wiele informacji przedstawianych przez producentów i osoby reklamujące konkretne produkty jest po prostu nieprawdziwa. Nie oznacza to, że każdy suplement diety jest zły, absolutnie nie. Wiele z nich może być bardzo dużym wsparciem w kontekście poprawy zdrowia, samopoczucia i profilaktyki. Wybór takiego preparatu nie jest jednak łatwy, ponieważ w Polsce brakuje regulacji prawnych dotyczących suplementów. Jedyne co należy zrobić, aby wprowadzić preparat na rynek to zgłosić go do GIS, czyli Głównego Inspektora Sanitarnego. Robi się to online i trwa to dosłownie kilka minut. 

Proces produkcji i jakość preparatów nie są więc w żaden sposób kontrolowane przez państwowe instytucje, co wykorzystuje wielu producentów, którym zależy wyłącznie na zarobieniu jak największej sumy pieniędzy. Przez to mamy na rynku wiele suplementów o wątpliwej jakości i skuteczności. Oczywiście tuż obok nich może stać preparat wyprodukowany przez firmę, której zależy na bezpieczeństwie i  zdrowiu społeczeństwa. Producenci dobrych jakościowo suplementów często sami inwestują w badania i regularną kontrolę składu swoich produktów, przekazują je do niezależnych laboratoriów, a nad ich produkcją czuwa sztab specjalistów. Jednak odróżnienie dobrego i złego suplementu to zadanie dla nas jako konsumentów, dlatego dziś pokażę Ci, jak to zrobić i nie wydać pieniędzy na coś, co nie tylko nie działa, ale nawet może Ci zaszkodzić. 

Suplementy przy endometriozie – na co zwrócić uwagę?

Wybierając suplementy przy endometriozie, powinnaś zwrócić uwagę na:

• Skład, w tym formę chemiczną i dawkę substancji aktywnej, a także substancje dodatkowe, 
• Zalecane dawkowanie i sposób przyjmowania,
• Renomę producenta,
• Obecność badań potwierdzających jakość i bezpieczeństwo. 

Wiem, że to może być trudne. Na rynku dostępne są dziesiątki tysięcy suplementów, a analizowanie każdego z nich przed zakupem jest niemalże niemożliwe. Nie musisz robić tego sama. Jeśli rozważasz suplementację, skonsultuj się z lekarzem, farmaceutą lub dietetykiem klinicznym. Specjaliści pomogą Ci dobrać suplementy tak, aby były dla Ciebie bezpieczne i skuteczne. 

Sprawdź ofertę konsultacji dietetycznych online w EndoMe. 

Firma i producent

Jedną z pierwszych rzeczy, na którą powinnaś zwrócić uwagę, wybierając suplement, to firma, która go wyprodukowała. Sprawdź, jak długo istnieje na rynku i od kiedy zajmuje się produkcją suplementów. Warto też zapoznać się z opiniami innych konsumentek. Oczywiście renoma to nie wszystko. Kilka lat temu bardzo głośno było o jednej z popularnych firm produkujących suplementy diety dla sportowców i osób aktywnych fizycznie, po tym, gdy w jednym z preparatów wykazano przekroczenie dopuszczalnego poziomu rtęci o ok. 1300%. Sprawdź, czy producent suplementów, które rozważasz, nie ma na swoim koncie podobnych historii. GIS na swojej stronie wydaje komunikaty o wycofaniu konkretnych partii suplementów, w których np. wykryto metale ciężkie. Warto sprawdzić, czy taki komunikat nie dotyczy suplementu, który planowałaś kupić.

Poszukaj też, kto zajmuje się tworzeniem składów suplementów diet. Coraz więcej firm zatrudnia do tego dietetyków klinicznych, farmaceutów lub lekarzy, którzy mają odpowiednią wiedzę i doświadczenie w tym temacie. Sprawdź, czy składy zostały opracowane i zweryfikowane przez ekspertów, tak jak ma to miejsce w przypadku suplementów EndoMe. 

Badania i certyfikaty

Suplementy podlegają prawu żywieniowemu, a badania kontrolne nad nimi nie są wymagane przez prawo i nie są tak skrupulatnie prowadzone jak w przypadku leków. Dlatego warto zwracać uwagę, czy dana firma prowadzi wewnętrzną kontrolę jakości swoich preparatów. Poszukaj na stronie producenta informacji na temat badań dotyczących składu, bezpieczeństwa i czystości produktów. Coraz więcej firm na własną rękę oddaje swoje produkty do niezależnych laboratoriów, aby zbadać je pod kątem zanieczyszczeń, obecności metali ciężkich, pestycydów i innych szkodliwych substancji. W EndoMe bezpieczeństwo i wysoka jakość produktów jest priorytetowa dlatego suplement diety EndoBase i EndoOmega zostały przebadane przez niezależne, akredytowane laboratorium J.S. Hamilton. Z wynikami badań możesz się zapoznać tutaj. 

Stosunek jakości do ceny

Droższe nie zawsze znaczy lepsze, jednak warto mieć na uwadze, że suplementy poddawane regularnym badaniom jakości nie będą kosztowały kilku złotych, ponieważ ich kontrolowanie jest bardzo kosztowne dla producentów. Nie oznacza to jednak, że powinnaś się kierować wyłącznie ceną. Istnieje wiele bardzo drogich preparatów, które nigdy nie zostały poddane żadnych testom i nigdy nie przeszły żadnej kontroli. Pamiętaj, że w suplementacji liczy się przede wszystkim jakość i bezpieczeństwo, a nie prestiż, czy marketing marki. Często można znaleźć mniej popularne produkty z niższej półki cenowej o dużo lepszym składzie i działaniu niż te droższe reklamowane w telewizji, czy social mediach. 

Ponadto wybierając suplement przy endometriozie, warto zwrócić też uwagę na koszt miesięcznej suplementacji. Przykładowo w jednym opakowaniu jest 30 tabletek, a producent zaleca stosowanie jednej dziennie. Opakowanie wystarczy Ci więc na cały miesiąc. W innym suplemencie o podobnej cenie opakowanie również może mieć 30 tabletek, ale zalecana dzienna porcja to 3 tabletki, a więc kuracja będzie trwała 10 dni. Zwracaj uwagę na szczegóły, aby nie przepłacać. 

Dawka substancji aktywnej

Na etykiecie każdego suplementu powinna być informacja o ilości substancji i jaki to procent referencyjnej wartości spożycia. RWS (Referencyjna Wartość Spożycia) to wskaźnik, który pokazuje w ilu procentach dzienna porcja suplementu pokrywa zapotrzebowanie na dany składnik. Został on opracowany dla składników mineralnych i witamin (nie dla ekstraktów roślinnych) na podstawie norm żywienia dla osób dorosłych. Minimalna zawartość witamin i składników mineralnych w suplemencie diety musi wynosić co najmniej 15% referencyjnej wartości spożycia (RWS). Jest to wymóg prawny, który ma na celu zapewnienie, że suplementy faktycznie dostarczają znaczącą ilość składników odżywczych, a nie tylko ich śladowe ilości.

Niestety nie jestem w stanie przedstawić Ci konkretnych rekomendacji, dotyczących tego, jaka dawka powinna być obecna w Twoim suplemencie. Przykładowo dawkę witaminy D dobieramy po wykonaniu badań oceniających jej poziom we krwi, dawkę żelaza do jego spożycia wraz z dietą i poziomu ferrytyny oraz hemoglobiny, a cynku do Twojego celu – inne dawkowanie stosujemy w celu poprawy odporności, a inne w celu wsparcia płodności. Pamiętaj natomiast, że szkodliwe dla nas są nie tylko niedobory, ale też nadmiary, dlatego więcej nie zawsze znaczy lepiej. 

Forma chemiczna substancji aktywnej

Czytając skład, warto zwrócić uwagę na formę chemiczną substancji czynnej, ponieważ nie wszystkie są tak samo skuteczne. Przykładowo magnez magnezowi nierówny. Cytrynian, jabłczan, treonian magnezu to formy chemiczne o dobrej przyswajalności. Natomiast tlenek magnezu (obecny niestety w bardzo wielu suplementach) ma znikomą biodostępność i nasz organizm praktycznie go nie wchłania. Kupując taki suplement, płacimy za coś, co i tak nie działa. Poniżej przedstawiam Ci aktywne formy chemiczne wybranych witamin i minerałów, których warto szukać w suplementach: 

• Witamina D: cholekalcyferol
• Witamina C: kwas L-askorbinowy, liposomalna witamina C, palmitynian askorbylu
• Witamina B9: folian, 5-MTHF, Quatrefolic®
• Witamina B12: metylokobalamina
• Witamina B6: pirydoksal-5-fosforan (P-5-P)
• Selen: L-selenometionina
• Cynk: pikolinian, diglicynian, wodoroasparaginian, cytrynian i octan cynku
• Żelazo: diglicynian, fumaran, glukonian żelaza
• Magnez: cytrynian, glicynian, mleczan, taurynian, treonian, jabłczan magnezu

Jeśli nie masz pewności, która forma chemiczna suplementu jest najbardziej skuteczna, warto zapytać o to farmaceutę, dietetyka lub lekarza.

Substancje dodatkowe

Suplementy diety, oprócz składników aktywnych, zawierają też substancje dodatkowe. Część z nich jest całkowicie zbędna, a nawet potencjalnie szkodliwa. Z kolei inne substancje dodatkowe nie tylko poprawiają trwałość preparatu, ale mogą też działać korzystnie. Na co zwracać uwagę?

• Barwniki i aromaty – ich obecność w składzie preparatu nigdy nie jest bezwzględnie konieczna. Najczęściej dodaje się je w celu poprawy wyglądu, zapachu i smaku, jednak nie niosą za sobą żadnych wartości odżywczych, a w dużych ilościach mogą niepotrzebnie obciążać organizm. Staraj się wybierać suplementy bez barwników i aromatów. 
• Substancje wypełniające i zagęszczające – poprawiają objętość, teksturę i często dodaje się podczas produkcji. W suplementach słabej jakości najczęściej wykorzystuje się skrobię kukurydzianą, maltodekstryny lub stearynian magnezu. Lepiej wybrać preparaty, które zawierają naturalną inulinę, pullulan lub pektyny. Są nie tylko bezpieczne, ale też korzystne dla zdrowia. W naszym suplemencie EndoBase wykorzystaliśmy pektyny jabłkowe. 

W przypadku suplementów w formie kapsułek, warto też wziąć pod uwagę, z czego zostały wykonane. Wiele preparatów ma otoczki z celulozy lub żelatyny, które są bezpieczne, ale nie niosą za sobą dodatkowych korzyści zdrowotnych. W EndoMe w produkcji naszych suplementów wykorzystujemy otoczki pullulanowe, które mogą działać prebiotycznie i wspierać pracę jelit. 

Dobry suplement powinien zawierać nie tylko skuteczne substancje aktywne, ale też bezpieczne i potencjalnie prozdrowotne substancje dodatkowe. Do zaobserwowania pozytywnych efektów konieczna jest na ogół co najmniej kilkumiesięczna suplementacja, dlatego warto wybierać produkty, które zawierają tylko to, co działa i jest bezpieczne. 

Synergizm i antagonizm

Podczas planowania suplementacji oraz tworzenia składów suplementów należy pamiętać o tym, że składniki oddziałują na siebie nawzajem. Mogą zarówno zwiększać swoje działanie, jak i utrudniać wzajemnie swoje wchłanianie. Dlatego suplementy wieloskładnikowe wcale nie muszą być lepsze i skuteczniejsze niż te jedno- lub dwuskładnikowe. Przykładowo:

• Witamina D zwiększa wchłanianie wapnia, 
• Witamina C zwiększa przyswajanie żelaza, ale ogranicza wchłanianie witaminy B12, 
• Żelazo i cynk wzajemnie utrudniają swoje wchłanianie.

Dlatego suplementacja powinna być celowana i uwzględniać wyłącznie te składniki, których realnie potrzebujesz. Bardzo rozbudowana suplementacja może nie tylko zwiększać ryzyko przedawkowania, ale też sprawiać, że składniki, których najbardziej potrzebujesz, nie zostaną w pełni wykorzystane przez organizm. 

Suplementy pochodzenia roślinnego przy endometriozie – na co zwrócić uwagę?

Preparaty roślinne postanowiłam omówić osobno, ponieważ różnią się od suplementów zawierających witaminy i minerałów. Na etykiecie suplementu (zwłaszcza jeśli zawiera składniki w formie ekstraktów) powinna znaleźć się informacja o wartości DER (Drug Extract Ratio). Oznacza ona stosunek ilości wykorzystanej substancji do ilości otrzymanego przetworu. Przykładowo DER 5:1 oznacza, że z 5 gramów rośliny otrzymano 1 gram ekstraktu. W praktyce im wyższy jest ten stosunek, tym wyższa wartość otrzymanego ekstraktu. 

Dodatkowo zwracaj uwagę na standaryzację. Jest to proces kontroli jakości, który zapewnia, że każda dawka produktu zawiera stałą ilość substancji aktywnych. Przykładowo w przypadku kurkumy są to kurkuminoidy i kurkumina, w przypadku imbiru gingerole, w przypadku pieprzu piperyna, a w przypadku oregano kwartykrol. Wybieraj suplementy, których producent jasno określił standaryzację. Dzięki temu możesz mieć większą pewność co do składu i skuteczności suplementu, ponieważ standaryzacja gwarantuje, że 100 mg ekstraktu będzie zawsze zawierało tę samą, deklarowaną na opakowaniu ilość danej substancji czynnej. 

Probiotyki przy endometriozie – na co zwrócić uwagę?

Kolejną grupą suplementów, które zdecydowałam się omówić osobno, są probiotyki. Ich popularność i rozpowszechnienie na rynku stale rośnie. Nie ma w tym nic dziwnego, biorąc pod uwagę, że coraz więcej badań wskazuje na znaczenie probiotykoterapii i mikrobioty jelitowej w kontekście wspomagania leczenia wielu chorób przewlekłych, w tym endometriozy. Przed wyborem suplementów z probiotykami, pamiętaj jednak o następujących kwestiach:

• Probiotyki działają szczepozależnie, a każdy szczep wykazuje inne działanie. Przyjmowanie pierwszego lepszego probiotyku nie ma sensu. Należy dobierać je pod konkretny cel i konkretne potrzeby.
• Zwróć uwagę, czy na opakowaniu suplementu producent podaje dokładną nazwę uwzględniającą zarówno rodzaj, szczep, jak i gatunek (przykładowo Streptococcus thermophilus FP4 lub Lactobacillus Helcveticus R0052). Jeśli brakuje informacji na temat gatunku, nie można ocenić, w jaki sposób dany probiotyk zadziała. 

Dobry suplement przy endometriozie – czyli jaki? Podsumowanie

Suplementy diety są składnikami, które uzupełniają i wzbogacają naszą codzienną dietę. Aby były skuteczne i bezpieczne muszą być dobrane do indywidualnych potrzeb. Dobry suplement spełnia poniższe założenia:

• Jest dopasowany do Twoich potrzeb – wybierając suplement, kieruj się swoimi potrzebami i celami, a nie tym, co polecają inni. 
• Jego zastosowanie jest poprzedzone badaniami krwi – większość składników pokarmowych możemy dostarczyć za pomocą urozmaiconej diety i nie wymagają one dodatkowej suplementacji. Badania krwi pomogą Ci ocenić stan odżywienia Twojego organizmu i lepiej zaplanować ewentualną suplementację. 
• Ma wysoką jakość potwierdzoną niezależnymi badaniami – producenci, którym zależy na jakości i bezpieczeństwie swoich produktów, regularnie publikują na swoich stronach wyniki aktualnych badań.

Pamiętaj też, że każdą suplementację należy skonsultować z lekarzem, dietetykiem lub farmaceutą. Suplementy mogą być bardzo pomocne, ale też potencjalnie szkodliwe. Wiele z nich wchodzi w interakcje z lekami, a niektóre problemy zdrowotne (np. zaburzenia krzepnięcia krwi lub zaburzenia rytmu serca) są przeciwwskazaniem do stosowania niektórych składników. Twoje bezpieczeństwo jest priorytetem, dlatego, zanim zapłacisz za nowy suplement, upewnij się, że na pewno jest on dla Ciebie odpowiedni. 

Źródła

1. Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 2021 z późn. zm.).
2. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 9 października 2007 r. w sprawie składu oraz oznakowania suplementów diety (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1951).
3. Rozporządzenie (WE) nr 1924/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych dotyczących żywności (Dz. U. UE. L. z 2006 r. Nr 404, str. 9 z późn. zm.).
4. Krasnowska G. Suplementy diety a bezpieczeństwo konsumenta, https://wydawnictwo.pttz.org/wp-content/uploads/2015/02/005_023_Krasnowska.pdf [dostęp: 12.11.2025]
5. Stępień K. Powszechność suplementów diety a zagrożenia związane z ich stosowaniem; Biul. Wydz. Farm. WUM, 2019, 9, 51-59
6. Bojarowicz H. Suplementy diety. Część I. Suplementy diety a leki – porównanie wymagań prawnych, https://www.h-ph.pl/hyg.php?opc=AR&lng=pl&art=191 [dostęp: 12.11.2025]