Twoje hobby jako naturalna terapia nastroju i bólu

Kiedy ból staje się codziennym pasażerem, a kalendarz wypełniają daty kolejnych wizyt u specjalistów, świat często kurczy się do rozmiarów łóżka i termofora. Właśnie wtedy nasze pasje i zainteresowania stają się najpotężniejszym lekarstwem, którego nie kupisz w żadnej aptece. Hobby to nie tylko sposób na „zabicie czasu” – to realne wsparcie dla Twojego układu nerwowego i klucz do odzyskania tożsamości, którą endometrioza próbuje zdominować.

Stan flow – Twój darmowy „przeciwbólowy”

Znasz to uczucie, gdy malujesz, czytasz wciągającą książkę, programujesz czy przesadzasz rośliny i nagle orientujesz się, że minęła godzina, a Ty nie wiesz kiedy? To stan flow (przepływu), koncepcja wprowadzona przez psychologa Mihály’ego Csíkszentmihályi’ego. Kiedy jesteś w tym stanie, Twoja kora przedczołowa pracuje inaczej, a mózg staje się tak zaabsorbowany działaniem, że „wycisza” sygnały płynące z innych części ciała – w tym te bólowe. To nie jest magia, to czysta neurobiologia. Zaangażowanie w pasję stymuluje wydzielanie dopaminy i endorfin, które są naturalnymi antagonistami bólu.

Odzyskiwanie sprawczości w świecie diagnoz

Endometrioza często sprawia, że czujemy się bezsilne, jakbyśmy straciły kontrolę nad własnym ciałem i życiem. Kiedy jednak tworzysz coś własnymi rękami – nieważne, czy to sweter na drutach, nowa potrawa, czy wpis w pamiętniku – odzyskujesz tę sprawczość. Ty decydujesz o kolorze włóczki, o ostrości przypraw, o doborze słów. Budujesz coś pięknego mimo trudności, co niesamowicie wzmacnia psychikę. To poczucie: „mogę coś stworzyć”, „mam wpływ na ten mały kawałek świata”, jest fundamentem zdrowia psychicznego w chorobie przewlekłej.

Znajdź swoją „endo-bezpieczną” pasję

Hobby nie musi być wymagające fizycznie, by działało terapeutycznie. Na dni, kiedy ból jest silniejszy i Twoja energia wynosi 10%, idealne będą podcasty, kolorowanki dla dorosłych, nauka nowego języka w aplikacji czy haftowanie. Chodzi o to, by mieć w życiu coś, na co czekasz z ekscytacją. Coś, co przypomina Ci, że jesteś artystką, czytelniczką, pasjonatką – a nie tylko „przypadkiem medycznym”. Pielęgnuj swoje hobby, bo ono każdego dnia pielęgnuje Twoją duszę i pomaga ciału odpocząć od chronicznego stresu, który towarzyszy chorobie.

Chwila dla mnie (moje małe wyznanie)

Podzielę się tu z Tobą swoją małą prywatą. Mam różne zainteresowania i na co dzień kocham sport, ale wiem, że nie zawsze jest on dla mnie dobry. Zwłaszcza w piku stanu zapalnego, kiedy czuję się fatalnie, forsowny trening to ostatnia rzecz, której potrzebuje moje ciało. Dlatego też ostatnio, żeby się wyciszyć i skupić myśli na czymś zupełnie innym niż kłucie w boku… układam puzzle.

Ta pozornie prosta czynność to prawdziwy trening dla neuronów – zmusza mózg do tworzenia nowych połączeń podczas dopasowywania kształtów i kolorów, co jest fantastycznym ćwiczeniem poznawczym. Co więcej, gotowy obraz, oprawiony w ramkę i powieszony na ścianie, wygląda naprawdę ładnie i przypomina mi o mojej cierpliwości. Pozwala mi to na nowo poskładać spokój w głowie, gdy reszta świata wydaje się rozsypana w tysiące drobnych elementów.

Psychologia przyjemności jako forma leczenia

Musimy pamiętać, że endometrioza to często wyczerpująca walka wewnętrzna, która zmusza nas do ciągłego odmawiania sobie wielu rzeczy. Jednak czasami te psychiczne blokady i surowe zakazy, które same sobie narzucamy, mogą podziałać na nasz organizm gorzej niż cokolwiek innego. Pozwolenie sobie na radość płynącą z pasji to forma autoterapii. Kiedy robisz to, co kochasz, obniżasz poziom kortyzolu (hormonu stresu), który jest jednym z głównych „paliw” dla stanów zapalnych. Pasja to nie luksus – to Twoje prawo i element powrotu do równowagi.

Źródła:

• Csíkszentmihályi M., „Flow: The Psychology of Optimal Experience”, Harper & Row, 1990 (klasyczna publikacja o stanie przepływu i jego wpływie na dobrostan).
• Stuckey H.L., Nobel J.J., „The Connection Between Art, Healing, and Public Health: A Review of Current Literature”, American Journal of Public Health, 2010.
• Reid K.J. i in., „The influence of leisure activity on pain and physical function in people with chronic pain”, Journal of Pain Research, 2018.
• Zasady medycyny behawioralnej w radzeniu sobie z bólem przewlekłym – wytyczne Polskiego Towarzystwa Badania Bólu dotyczące niefarmakologicznych metod wsparcia